Nghị quyết số 80-NQ/TW – Động lực mới đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển đất nước
Nam Định: Chủ động kiến tạo thêm không gian phát triển kinh tế - xã hội liên vùng
(Chinhphu.vn) - Trước yêu cầu phải phát triển kinh tế nhanh, mạnh mẽ, tỉnh Nam Định đã chủ động quy hoạch hình thành các vùng kinh tế - xã hội nhằm tạo sức mạnh liên kết để giải quyết triệt để các vấn đề mà từng địa phương đơn lẻ, theo địa giới hành chính riêng của mình không giải quyết được. Đồng thời, để các huyện, thành phố cùng nhập cuộc, chung sức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng chung toàn tỉnh Nam Định.
Huyện Giao Thủy thu hút được Công ty TNHH Quốc tế KAM FUNG Việt Nam đầu tư nhà máy sản xuất đồ chơi trẻ em xuất khẩu tại thị trấn Quất Lâm, góp phần thúc đẩy phát triển vùng kinh tế ven biển của tỉnh.
Từ đầu nhiệm kỳ 2020-2025 đến nay, tỉnh Nam Định đã hoàn thành xây dựng và triển khai đầu tư hàng loạt các tuyến đường giao thông chiến lược không chỉ đảm bảo kết nối liên thông giữa các huyện, thành phố trong tỉnh mà còn kết nối đến các vùng kinh tế trọng điểm của khu vực, có khả năng khơi thông nguồn lực từ các thành phần kinh tế.
Cụ thể là, Nam Định đã hoàn thành, đưa vào sử dụng các dự án: Đường trục phát triển nối vùng kinh tế biển của tỉnh với đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình (giai đoạn I), các tỉnh lộ 487B, 488C, cụm công trình kênh nối Đáy - Ninh Cơ.
Đang tiếp tục đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án: Tuyến đường bộ ven biển đoạn qua tỉnh Nam Định; các tỉnh lộ 488B, 485B; giai đoạn II dự án xây dựng tuyến đường trục phát triển nối vùng kinh tế biển tỉnh với đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình; tuyến đường bộ mới Nam Định - Lạc Quần - Đường bộ ven biển (tỉnh lộ 484); đường trục phía nam thành phố Nam Định (đoạn từ đường Vũ Hữu Lợi đến Quốc lộ 21B); cầu lớn thứ 4 vượt sông Đào, nối nội thành Nam Định với vùng kinh tế động lực ven biển...
Tỉnh Nam Định cũng chú trọng hoàn thành lập các Quy hoạch vùng liên huyện Hải Hậu - Giao Thuỷ, vùng liên huyện Nghĩa Hưng - Ý Yên và vùng liên huyện Nam Trực - Trực Ninh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050.
Tập trung dồn lực lập Quy hoạch tỉnh Nam Định thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó bao quát đồng bộ, thống nhất các quy hoạch phát triển liên huyện, quy hoạch vùng và quy hoạch quốc gia làm căn cứ pháp lý để các huyện, thành phố và tỉnh triển khai thu hút đầu tư các dự án phát triển kinh tế liên vùng.
Toàn tỉnh Nam Định đã hình thành 5 hành lang quan trọng phát triển đa ngành, đa lĩnh vực (kinh tế - kỹ thuật - đô thị và nông thôn) bao gồm: Hành lang Quốc lộ 10 (thành phố Nam Định - Cao Bồ), Hành lang cao tốc Bắc Nam - Cao Bồ - Rạng Đông, Hành lang kinh tế ven biển (Nghĩa Hưng - Hải Hậu - Giao Thủy), Hành lang Quốc lộ 21 (thành phố Nam Định - Xuân Trường), Hành lang cao tốc Ninh Bình - Thái Bình - Quảng Ninh. Trong đó, Hành lang Quốc lộ 10 (thành phố Nam Định - Cao Bồ) đi qua địa bàn các huyện và thị trấn: huyện Vũ Thư (Thái Bình) - thành phố Nam Định - thị trấn Gôi (Vụ Bản) - Ý Yên - Ninh Bình, tổng chiều dài khoảng hơn 30km.
Đây là hành lang động lực chủ đạo của tỉnh do là tuyến huyết mạch giao thông, có vai trò kết nối Nam Định với tỉnh Thái Bình, Ninh Bình, có dân cư đông đúc, tổng vốn cơ sở vật chất lớn, đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Cũng tại đây, tỉnh Nam Định định hướng huy động các nguồn lực, khai thác hợp lý và có hiệu quả tài nguyên đất; đẩy mạnh phát triển các vùng nông nghiệp tập trung, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; phát triển công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến; phát triển mạnh ngành dịch vụ - du lịch, các điểm du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng đối ngoại với quốc gia và quốc tế.
Hành lang Cao tốc Bắc Nam nối dài (Hà Nội - Cao Bồ - Rạng Đông) đi qua các huyện và thị trấn từ huyện Thanh Liêm (Hà Nam) - Cao Bồ (Ý Yên) thị trấn Liễu Đề - thị trấn Quỹ Nhất - đô thị Rạng Đông, tổng chiều dài khoảng hơn 70km. Đây cũng là trục trung tâm, giúp kết nối thuận lợi phía Bắc (tỉnh Hà Nam và Thủ đô Hà Nội).
Tuyến hành lang này đi qua các khu vực có nhiều thị trấn đang phát triển và các khu điểm kinh tế lớn có vai trò quan trọng kết nối 3 cực tăng trưởng (Cao Bồ - Liễu Đề - Rạng Đông) nên được xác định là hành lang phát triển động lực chủ đạo đến 2030 và 2050.
Trên tuyến này, Nam Định dự tính sẽ tập trung nguồn lực phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại và dịch vụ; đặc biệt phát triển mạnh công nghiệp chế biến chế tạo, luyện thép, khai khoáng, dịch vụ du lịch sinh thái cảnh quan và môi trường.
Hành lang kinh tế ven biển (Nghĩa Hưng - Hải Hậu - Giao Thủy) đi qua các huyện và thị trấn từ Tiền Hải (Thái Bình) - Đại Đồng - thị trấn Quất Lâm - thị trấn Cồn - thị trấn Thịnh Long - thị trấn Rạng Đông - thị trấn Bình Minh (Ninh Bình), tổng chiều dài khoảng 60km. Hành lang này đi qua các khu vực có nhiều thị trấn đang phát triển và các khu điểm kinh tế lớn, trọng tâm của vùng này là đô thị Rạng Đông - Thịnh Long và các đô thị Quất Lâm, Đại Đồng.
"Đất học" định hướng tập trung nguồn lực phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương mại và dịch vụ; đặc biệt phát triển mạnh công nghiệp chế biến chế tạo, luyện thép, khai khoáng, dịch vụ du lịch sinh thái biển, nuôi trồng thủy hải sản và dịch vụ cảng và logistics như KCN Rạng Đông, Khu kinh tế biển Ninh Cơ, Khu du lịch biển Thịnh Long, Quất Lâm…; phát triển khu vực hành lang kinh tế ven biển sẽ tạo điều kiện phát triển kinh tế, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra quan hệ hỗ trợ, kích thích phát triển giữa các huyện trong tỉnh.
Hành lang Quốc lộ 21 (thành phố Nam Định - Xuân Trường - Giao Thủy) đi qua địa bàn các huyện và thị trấn như: Lý Nhân (Hà Nam) - thành phố Nam Định - thị trấn Cổ Lễ - thị trấn Cát Thành - thị trấn Xuân Trường - thị trấn Quất Lâm, tổng chiều dài khoảng 48km.
Đây là hành lang phát triển động lực thứ cấp trong giai đoạn đến năm 2030 và trở thành chủ đạo trong giai đoạn đến năm 2050 do có dân cư đông đúc, tổng vốn cơ sở vật chất lớn với các thị trấn là đô thị trung tâm các huyện nằm dọc theo Quốc lộ 21 với khoảng cách khá gần nhau (<10km).
Trong giai đoạn quy hoạch, cần huy động các nguồn lực, khai thác hợp lý và có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên của khu vực, kết hợp bảo vệ môi trường sinh thái và tạo nguyên liệu cho phát triển công nghiệp. Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng nhằm thu hút đầu tư vào phát triển công nghiệp, du lịch; đẩy mạnh giải quyết việc làm, từng bước nâng cao dân trí, chất lượng đời sống dân cư hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Hành lang cao tốc Ninh Bình - Thái Bình - Quảng Ninh: Đi qua các huyện và thị trấn như: Kiến Xương (Thái Bình) - thị trấn Cổ Lễ - thị trấn Liễu Đề - Kim Sơn (Ninh Bình) tổng chiều dài khoảng 50km, là trục trung tâm, giúp kết nối thuận lợi với các tỉnh, thành phố trong khu vực duyên hải Thái Bình, Ninh Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh.
Hành lang này đi qua các thị trấn đang phát triển của tỉnh như thị trấn Cổ Lễ, thị trấn Liễu Đề, cũng là hành lang có vị trí quan trọng, có ảnh hưởng và đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nên được xác định là hành lang phát triển động lực thứ cấp ở giai đoạn đến năm 2030 và chủ đạo đến năm 2050. Đây là hành lang có vị trí quan trọng, khu vực có quỹ đất rộng rãi, có ảnh hưởng và đóng góp lớn về kinh tế, du lịch, dịch vụ và sản xuất công nghiệp của tỉnh.
Tại đây tỉnh định hướng huy động các nguồn lực, khai thác hợp lý và có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên của khu vực, kết hợp bảo vệ môi trường sinh thái và tạo nguyên liệu cho phát triển công nghiệp; đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng nhằm thu hút đầu tư vào phát triển công nghiệp, du lịch; đẩy mạnh giải quyết việc làm, từng bước nâng cao dân trí, chất lượng đời sống dân cư hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Để bảo đảm sự thống nhất giữa các huyện, thành phố trên phạm vi toàn tỉnh Nam Định, từ đó đồng thuận cùng thu hút, đầu tư các dự án, điều phối phát triển các lĩnh vực kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và các chương trình thúc đẩy phát triển tổng thể kinh tế - xã hội, tránh chồng chéo, lãng phí nguồn lực, tỉnh Nam Định cũng chủ động xác định phương thức phối hợp tổ chức phát triển không gian liên vùng.
Theo đó, UBND tỉnh Nam Định tổ chức sắp xếp không gian liên huyện, bố trí các công trình, dự án, hạ tầng kỹ thuật, khu dân cư, đảm bảo kết nối các vùng huyện thông suốt, phù hợp với định hướng quy hoạch chung của tỉnh và hướng phát triển trọng tâm của vùng huyện; nghiên cứu ban hành quy chế phối hợp quản lý các dự án thực hiện trong phạm vi không gian liên huyện, đảm bảo quản lý hiệu quả giữa các huyện.
Việc chủ động kiến tạo, mở thêm không gian phát triển liên vùng sẽ tạo thêm động lực mới để các địa phương phát triển kinh tế - xã hội, góp phần giúp tỉnh Nam Định thực hiện thắng lợi mục tiêu thời kỳ quy hoạch 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 đưa đất học Thành Nam trở thành một trong những tỉnh khá của cả nước, là cực phát triển quan trọng của vùng Nam đồng bằng sông Hồng và cả nước; kết nối thuận lợi với các trung tâm kinh tế - xã hội lớn của vùng, cả nước, các nước láng giềng và ASEAN./.
Trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước bước vào kỷ nguyên mới, văn hóa hóa đã được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển bền vững. Lần đầu tiên, Bộ Chính trị ban hành một nghị quyết quyết định chuyên gia về phát triển văn hóa với tầm nhìn dài hạn, khẳng định xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế gia tế, nâng cao vị trí quốc gia trên trường quốc tế.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị đã mở ra một giai đoạn phát triển mới cho lĩnh vực văn hóa Việt Nam. Không chỉ kế thừa những quan điểm xuyên suốt của Đảng về xây dựng nền văn hóa tiên tiến, táo bạo bản sắc dân tộc, Nghị quyết còn thể hiện tư duy đổi mới khi xác định công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế là những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển văn hóa quốc gia.
Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. (Ảnh: TTXVN)
Văn hóa phải trở thành thành động lực phát triển
Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là sự chuyển đổi mạnh mẽ về nhận thức. Nếu trước đây văn hóa hóa thường được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ bảo tồn tồn tại và phát huy giá trị truyền thống thì nay văn hóa còn được xác định là nguồn lực phát triển, có khả năng tạo ra giá trị kinh tế, việc làm, thương hiệu quốc gia và sức mạnh tranh cạnh đất.
Điều đó đồng nghĩa với việc các lĩnh vực như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn diễn đàn, mỹ thuật, thiết kế, thời trang, quảng cáo, xuất bản, truyền thông, trò chơi điện tử, du lịch văn hóa, thủ công mỹ nghệ hay các sản phẩm sáng tạo dựa trên di sản đều cần phải là đầu tư theo hướng dẫn chuyên nghiệp, hiện đại và có khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống sinh thái sáng tạo, hoàn thiện cơ chế chính sách để thu hút doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà đầu tư và cộng đồng cùng tham gia phát triển văn hóa, thay vì chỉ dựa vào nguồn năng lực sách nhà nước. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tư vấn phát triển văn hóa hóa của Việt Nam.
Phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus đã có cuộc trò chuyện với Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, về nội hàm: Phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
Thay đổi nhận thức để tiến hành 'chuyển dịch'
- Thưa ông, vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có những chỉ đạo rất cụ thể về phát triển văn hóa. Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV cũng đã đề cập đến việc phát triển hệ giá trị con người, hệ giá trị văn hóa là sức mạnh nội sinh. Ông có nhận định như thế nào về ý nghĩa của các nội dung này?
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên: Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khơi dậy niềm tin và những kỳ vọng lớn lao của văn nghệ sỹ đối với sự phát triển của văn hóa nghệ thuật nước nhà.
Việc chỉ ra "bốn khoảng trống" và yêu cầu thực hiện "ba chuyển dịch lớn" có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hình thành tư duy chiến lược, kiến tạo sự phát triển của văn hóa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt cả về tư duy lẫn cách tiếp cận. Người đứng đầu Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm sâu sắc, phân tích rất kỹ, chuyên sâu và cụ thể về văn hóa, đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi mà thực tiễn đang đặt ra.
Đặc biệt, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ sâu sắc về mặt lý luận mà có tính thực tiễn rất cao. Những người làm trong ngành văn hóa, hoạt động nghệ thuật, quản lý văn hóa hay quan tâm đến văn hóa đều có thể nhận ra ngay những việc cần phải làm, thay vì phải mất nhiều thời gian diễn giải, suy luận từ những khái niệm mang tính lý luận chung.
Yếu tố quan trọng hàng đầu để hiện thực hóa các chuyển dịch chính là nhận thức. Muốn thực hiện thành công những chuyển dịch lớn trong phát triển văn hóa, cả một tập thể, một đội ngũ và toàn bộ hệ thống phải có chung nhận thức, chung nghị lực và chung quyết tâm. Chỉ khi đó mới có thể hình thành được sức mạnh đủ lớn để tạo ra những chuyển biến thực chất.
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam. (Ảnh: PV/Vietnam+)
- Có thể thấy Đảng và Nhà nước đang đặt ra quyết tâm cao về phát triển văn hóa, cùng với Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 28 của Quốc hội và nhiều chủ trương khác. Ông có đánh giá thế nào về tính hiệu quả trong việc đưa Nghị quyết vào đời sống văn hóa nước nhà?
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên: Nghị quyết 80 là một bước đột phá quan trọng, không chỉ ở tầm vĩ mô mà còn ở tính thiết thực, gắn trực tiếp với đời sống của người dân. Điểm đáng chú ý trước hết chính là cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm của thụ hưởng văn hóa.
Ngay việc lựa chọn ngày 24/11 làm “Ngày Văn hóa Việt Nam” đồng thời cho phép người lao động nghỉ hưởng nguyên lương là một dấu ấn quan trọng trong việc tôn vinh văn hóa, không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, còn là một bước tiến cụ thể trong việc đưa văn hóa đến gần hơn với đời sống xã hội.
Khi người dân có điều kiện tham gia, thưởng thức và trải nghiệm các hoạt động văn hóa, ngày này sẽ thực sự trở thành một “ngày hội” đúng nghĩa, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa trong cộng đồng.
Tôi cũng đánh giá cao việc Nghị quyết đưa ra các chỉ tiêu cụ thể, chẳng hạn như đề xuất dành khoảng 2% ngân sách nhà nước cho văn hóa.
Trong bối cảnh hiện nay, đây là một nguồn lực không nhỏ, thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không nằm ở con số mà ở cơ chế thực thi.
Không chỉ hiểu tinh thần nghị quyết, đội ngũ cán bộ còn phải hiểu thực tiễn, nhận diện được những vấn đề đang đặt ra, từ đó cụ thể hóa chủ trương thành các chương trình hành động phù hợp. Chỉ khi nhận thức được thống nhất và chuyển hóa thành quyết tâm hành động thì những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mới có thể tạo ra kết quả rõ rệt trong thực tiễn.
Nghị quyết 80 còn tạo ra một tâm thế mới, vị thế mới cho những người làm văn hóa. Nếu như trước đây, việc phối hợp liên ngành trong triển khai các chương trình văn hóa còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế, thì nay, với quyết tâm chính trị cao, định hướng rõ ràng và các biện pháp đồng bộ đi kèm, việc xây dựng và thực thi các chương trình, chính sách sẽ có chuyển biến tích cực và hiệu quả hơn.
Tôi cho rằng các mục tiêu đặt ra hoàn toàn có thể thực hiện được vì chúng ta đã có chủ trương, có nguồn lực, có quyết tâm và thời cơ tốt.
Xác lập chủ quyền văn hóa trên không gian số
- Nguồn chi ngân sách cho văn hóa hiện mới khoảng 1,5% tổng chi ngân sách Nhà nước, trong khi Nghị quyết yêu cầu tối thiểu 2%. Theo ông, cần phải làm gì để thực hiện được mục tiêu này?
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên: Từ thực tiễn triển khai các nghị quyết trước đây, tôi cho rằng nếu thiếu cơ chế đồng bộ, thiếu sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện thì hiệu quả sẽ bị hạn chế. Đây cũng là điều mà giới văn nghệ sỹ và người dân đặc biệt quan tâm.
Nghị quyết chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cụ thể hóa bằng các chính sách khả thi, có hệ thống giám sát, đánh giá rõ ràng.
Để Nghị quyết phát huy hiệu quả, cần có sự thay đổi về nhận thức trên toàn xã hội. Phát triển văn hóa không phải là nhiệm vụ riêng của một ngành mà là trách nhiệm chung của toàn dân. Cách tiếp cận cũng cần thay đổi theo hướng có tính pháp lý rõ ràng, có cơ chế cụ thể để triển khai, giám sát và đánh giá. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ trung ương đến địa phương, từ cơ quan quản lý đến từng cộng đồng dân cư.
Nghị quyết không chỉ dừng lại ở định hướng, còn đặt ra yêu cầu phải có các biện pháp cụ thể để triển khai, đặc biệt trong bối cảnh các địa phương được mở rộng về quy mô, có thêm dư địa phát triển, không gian văn hóa phong phú hơn. Khi điều kiện kinh tế và nguồn lực được cải thiện, việc thực hiện các chính sách văn hóa cũng thuận lợi hơn.
Một điểm quan trọng khác là vai trò của nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp. Trong bối cảnh ngân sách nhà nước có hạn, việc huy động các nguồn lực ngoài nhà nước sẽ tạo thêm động lực cho phát triển văn hóa, đồng thời giảm áp lực cho ngân sách công. Tuy nhiên, để huy động tốt các nguồn lực xã hội, Nhà nước cần có cơ chế phù hợp, có các chính sách liên quan hỗ trợ các doanh nghiệp có đóng góp cho sự nghiệp phát triển của văn hóa Việt Nam, chẳng hạn như miễn giảm thuế.
Việc triển khai Nghị quyết cần đi kèm với các chương trình hành động cụ thể của Chính phủ, được quán triệt tới từng địa phương, từng cấp lãnh đạo. Đồng thời, cần có cơ chế khen thưởng và kỷ luật rõ ràng, nghiêm minh để bảo đảm tính hiệu quả và tính thực thi của Nghị quyết. Chỉ khi có những biện pháp đủ mạnh, đủ cụ thể và được thực hiện nghiêm túc, Nghị quyết 80 mới thực sự đi vào cuộc sống và khi đó, người dân mới được thụ hưởng đầy đủ các giá trị văn hóa.
- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu ra một thực tế là “sức hấp dẫn và năng lực lan tỏa của các giá trị văn hóa tích cực trong môi trường số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các nền tảng và nội dung số.” Vậy theo ông, làm thế nào để có thể giải quyết hạn chế này?
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên: Tôi đặc biệt ấn tượng với yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với việc lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa Việt Nam trên không gian số.
Theo tôi, đây là một cách tiếp cận mới, bao hàm cả giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, bởi khái niệm "chủ quyền văn hóa" không chỉ dừng lại ở việc khẳng định bản sắc, mà còn đòi hỏi phải xây dựng những "dấu mốc" văn hóa dựa trên chính bản sắc của dân tộc để bảo vệ và khẳng định chủ quyền, bởi có bản sắc mới giữ được chủ quyền.
Khái niệm "chủ quyền văn hóa" cũng thể hiện đầy đủ hai nhiệm vụ "xây" và "chống." Một mặt, chúng ta phải xây dựng, bồi đắp, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc; mặt khác, phải có đủ bản lĩnh, năng lực để bảo vệ các giá trị ấy trước những tác động tiêu cực và nguy cơ làm phai nhạt bản sắc. Điều đó đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với những người làm văn hóa, nghệ thuật trong việc đồng hành cùng chủ trương của Đảng, Nhà nước trong việc góp phần bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam.
Trình diễn nghệ thuật truyền thống tại không gian sáng tạo CADAO Collective. (Ảnh: Minh Thu/Vietnam+)
- Nghị quyết 80 nêu rõ mục tiêu: Công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045. Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam sẽ có kế hoạch thế nào để đóng góp vào mục tiêu này?
Nghệ sỹ Nhân dân Vương Duy Biên: Yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia có ý nghĩa rất quan trọng. Để thực hiện yêu cầu này, cần đồng thời phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng môi trường sáng tạo và tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia thị trường văn hóa. Khi nguồn nhân lực, cơ chế, chính sách và thị trường cùng được hoàn thiện, các giá trị văn hóa mới có thể được chuyển hóa thành những sản phẩm có sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa.
Quá trình này đòi hỏi sự đồng lòng và thống nhất về nhận thức từ Trung ương đến địa phương, giữa các bộ, ngành cũng như trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Không chỉ đội ngũ trực tiếp thực thi ở cơ sở mà ngay cả cán bộ cấp chiến lược cũng cần có chung quyết tâm, chung cách nhìn để tạo nên sự đột phá về nhận thức đối với phát triển văn hóa nói chung và công nghiệp văn hóa nói riêng. Như vậy, những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mới có thể nhanh chóng được cụ thể hóa và đi vào đời sống. Đây là điều kiện có ý nghĩa quyết định để biến các định hướng lớn thành những chương trình, dự án, sản phẩm văn hóa cụ thể.
Những người làm văn hóa và công nghiệp văn hóa cần thay đổi tư duy sáng tạo và hòa nhập xu hướng mới. Các nghệ sỹ không sáng tạo nghệ thuật đơn thuần nữa mà phải biến các sản phẩm nghệ thuật thành một thứ hàng hóa đặc biệt để xuất khẩu, với niềm tự hào về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam. Từ đó tạo ra những giá trị kinh tế để đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam chủ động đóng vai trò là cầu nối chiến lược giữa cơ quan quản lý nhà nước, giới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.
Với tầm nhìn trở thành tổ chức đầu mối quốc gia thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa một cách chuyên nghiệp, sáng tạo, hội nhập, bền vững, Hiệp hội sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ chiến lược như: Kết nối hệ sinh thái ngành, đề xuất chính sách, xúc tiến thị trường, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
- Xin trân trọng cảm ơn ông./.
Ban Truyền thông - Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam
