Đoàn công tác của Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam do NSND Vương Duy Biên – Chủ tịch Hiệp hội dẫn đầu, và có sự tham gia của Ông Nguyễn Tuấn Anh – Phó chủ tịch Chuyên trách Hiệp hội, Ông Nguyễn Đô Sơn - Phó chủ tịch Chuyên trách Hiệp hội cùng các cán bộ các phòng ban chuyên môn của Hiệp hội.

Lào Cai – địa bàn giàu tiềm năng để phát triển công nghiệp văn hóa

Tại buổi làm việc, Đoàn công tác Hiệp hội và lãnh đạo tỉnh Lào Cai tập trung trao đổi về tiềm năng, lợi thế cũng như những hướng đi phù hợp để xây dựng chương trình phát triển công nghiệp văn hóa của tỉnh trong thời gian tới.

Theo đánh giá của Hiệp hội, Lào Cai sở hữu nhiều điều kiện đặc biệt thuận lợi để phát triển công nghiệp văn hóa. Đây không chỉ là địa phương có hệ thống tài nguyên thiên nhiên phong phú mà còn có không gian văn hóa đa dạng, cộng đồng các dân tộc với nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, hệ thống di sản, lễ hội, nghệ thuật dân gian, nghề thủ công truyền thống, ẩm thực, trang phục, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn và các sản phẩm văn hóa bản địa có khả năng phát triển thành sản phẩm du lịch và sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Đặc biệt, những địa danh và không gian văn hóa đã tạo dựng được thương hiệu đối với du khách trong nước và quốc tế là nền tảng quan trọng để Lào Cai hình thành chuỗi giá trị mới, trong đó văn hóa không chỉ là yếu tố hỗ trợ cho du lịch mà từng bước trở thành một ngành kinh tế sáng tạo độc lập, có khả năng tạo ra doanh thu, việc làm và giá trị gia tăng cho địa phương.

Đây cũng chính là cách tiếp cận đang được đặt ra trong quá trình hoàn thiện chính sách phát triển công nghiệp văn hóa ở cấp quốc gia.

Từ “tài nguyên văn hóa” đến “sản phẩm công nghiệp văn hóa”

Một trong những nội dung được Đoàn công tác Hiệp hội đặc biệt quan tâm là thay đổi tư duy trong khai thác các giá trị văn hóa.

Theo đó, phát triển công nghiệp văn hóa không đơn thuần là tổ chức thêm các chương trình văn nghệ, lễ hội hay hoạt động quảng bá du lịch. Vấn đề cốt lõi là phải tổ chức lại chuỗi giá trị văn hóa, từ nghiên cứu, sáng tạo, bảo tồn, sản xuất, thiết kế, truyền thông, phân phối đến thương mại hóa sản phẩm.

Một làn điệu dân ca, một nghề thủ công, một lễ hội truyền thống, một câu chuyện dân gian hay một biểu tượng văn hóa nếu chỉ dừng lại ở việc bảo tồn thì giá trị kinh tế tạo ra còn hạn chế. Nhưng nếu được nghiên cứu bài bản, chuẩn hóa, thiết kế lại, xây dựng thương hiệu, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và đưa vào hệ thống sản phẩm du lịch, thời trang, quà tặng, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, xuất bản, truyền thông số hoặc các sản phẩm sáng tạo khác thì giá trị của tài nguyên văn hóa có thể được gia tăng nhiều lần.

Vì vậy, theo định hướng của Hiệp hội, Lào Cai cần từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo chính sách và hạ tầng; các tổ chức khoa học, hiệp hội và chuyên gia tham gia nghiên cứu, tư vấn; doanh nghiệp đóng vai trò đầu tư, sản xuất và thương mại hóa; còn cộng đồng là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và thụ hưởng giá trị từ văn hóa.

Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa đặc biệt đối với một địa phương có bản sắc văn hóa phong phú như Lào Cai.

Hướng tới xây dựng “thương hiệu công nghiệp văn hóa Lào Cai”

Từ những trao đổi tại buổi làm việc, Hiệp hội cho rằng Lào Cai có thể nghiên cứu xây dựng chương trình phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng mang thương hiệu Lào Cai, trong đó lấy bản sắc văn hóa các dân tộc, di sản, cảnh quan, du lịch và sức sáng tạo của cộng đồng làm nền tảng.

Một số nhóm sản phẩm có thể được nghiên cứu phát triển gồm:

Thứ nhất, công nghiệp du lịch văn hóa. Không chỉ khai thác cảnh quan mà cần phát triển các tuyến, điểm và trải nghiệm văn hóa có chiều sâu; xây dựng các sản phẩm trải nghiệm gắn với đời sống cộng đồng, nghệ thuật truyền thống, lễ hội, ẩm thực, nghề thủ công và câu chuyện văn hóa địa phương.

Thứ hai, công nghiệp thủ công mỹ nghệ và thiết kế sáng tạo. Các sản phẩm thổ cẩm, trang phục, đồ thủ công, sản phẩm lưu niệm có thể được nâng cấp về thiết kế, bao bì, thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng và câu chuyện sản phẩm để tiếp cận phân khúc thị trường cao cấp.

Thứ ba, nghệ thuật biểu diễn và sản phẩm văn hóa bản địa. Các loại hình nghệ thuật dân gian có thể được nghiên cứu, dàn dựng và phát triển thành những chương trình biểu diễn có tính chuyên nghiệp nhưng vẫn bảo đảm bản sắc, phục vụ cả người dân địa phương và khách du lịch.

Thứ tư, điện ảnh, nhiếp ảnh và sản xuất nội dung số. Cảnh quan và đời sống văn hóa đặc sắc của Lào Cai có thể trở thành nguồn tài nguyên lớn cho điện ảnh, phim tài liệu, quảng cáo, nhiếp ảnh, truyền thông số và các sản phẩm sáng tạo.

Thứ năm, xây dựng thương hiệu và sở hữu trí tuệ. Mỗi sản phẩm văn hóa cần được gắn với câu chuyện, thương hiệu, chỉ dẫn nguồn gốc, quyền tác giả, kiểu dáng, nhãn hiệu và các cơ chế bảo vệ tài sản trí tuệ phù hợp.

Ban Truyền thông – Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam