NSND Vương Duy Biên: Văn hóa đi trước mở đường cho nhiều ngành kinh tế
Ngày 10/8, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã có văn bản gửi Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trên cả nước về việc tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết.
Cục Y tế dự phòng cho biết, theo báo cáo của các địa phương, từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 57.295 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 13 trường hợp tử vong. Số ca mắc và tử vong tuy giảm so với cùng kỳ năm 2022 nhưng có xu hướng gia tăng trong các tuần gần đây.
Hiện nay đang là thời điểm mùa dịch, dự báo số ca mắc hàng tuần có xu hướng gia tăng trong thời gian tới nếu không quyết liệt triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.
Để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, không để dịch bùng phát, lan rộng, hạn chế tối đa số mắc và tử vong, Cục Y tế dự phòng đề nghị đồng chí Giám đốc Sở Y tế tập trung chỉ đạo một số nội dung sau, cụ thể:
Giám sát chặt chẽ tình hình bệnh nhân trên địa bàn, nắm chắc các ổ dịch sốt xuất huyết hiện có và mới phát sinh, xử lý triệt để các ổ dịch ngay khi phát hiện, không để dịch bùng phát, lan rộng, kéo dài.
Tổ chức triển khai mạnh mẽ hơn nữa các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng (bọ gậy) phòng, chống sốt xuất huyết trên địa bàn và duy trì hoạt động 1 tuần/1 lần tại các khu vực có nguy cơ cao, 2 tuần/1 lần tại các khu vực có chỉ số muỗi, loăng quăng/bọ gậy cao và 1 tháng/1 lần tại các khu vực còn lại.
Phối hợp chặt chẽ với Sở Thông tin và Truyền thông, các cơ quan thông tin đại chúng trên địa bàn triển khai các hoạt động tuyên truyền để người dân hưởng ứng tích cực các biện pháp phòng bệnh cho cá nhân và cộng đồng, chủ động tham gia thu dọn vật dụng phế thải chứa nước đọng, nơi bọ gậy, muỗi phát triển, đậy kín nắp và thả cá vào bể, các dụng cụ chứa nước sinh hoạt.
Cùng đó, các tỉnh, thành phố cần củng cố hệ thống cán bộ làm công tác phòng chống côn trùng tuyến tỉnh và tuyến huyện. Tổ chức tốt việc giám sát côn trùng chủ động các tuyến để phát hiện sớm các khu vực có nguy cơ để xử lý kịp thời; Tổ chức tập huấn về công tác giám sát bệnh nhân, giám sát côn trùng, xử lý ổ dịch cho cán bộ y tế dự phòng. Tập huấn về phác đồ điều trị, xử lý cấp cứu bệnh nhân cho cán bộ y tế làm công tác điều trị tại tất cả các tuyến.
Cục Y tế dự phòng cũng đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tổ chức tốt việc thu dung điều trị bệnh nhân, hạn chế tối đa các trường hợp tử vong do sốt xuất huyết, đặc biệt tại các cơ sở khám, chữa bệnh tư nhân, tránh tình trạng bệnh nhân không được tư vấn, cấp cứu, điều trị và chuyển tuyến kịp thời, đồng thời có kế hoạch phân tuyến điều trị, hỗ trợ tuyến dưới, tránh tình trạng quá tải bệnh viện.
Sở Y tế các tỉnh, thành phố tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, giám sát công tác phòng, chống dịch sốt xuất huyết tại các điểm nóng, các khu vực có nguy cơ bùng phát dịch trên địa bàn, hỗ trợ tuyến dưới trong công tác phòng, chống dịch.
Sở Y tế các tỉnh, thành phố cũng cần báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí, bổ sung kinh phí cho công tác phòng, chống sốt xuất huyết để triển khai các hoạt động phòng, chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh (Theo báo nhandan.vn).
Bệnh tay chân miệng: Không lạm dụng thuốc, xét nghiệm gây tốn kém không cần thiết
Khi trẻ mắc tay chân miệng, cha mẹ cần tránh lo lắng thái quá, không nên làm nhiều xét nghiệm và lạm dụng thuốc gây tốn kém không cần thiết.
Theo chia sẻ của chị Nguyễn Thị Kim Thu (TP Tân An, Long An), khi phát hiện con trai 2 tuổi có dấu hiệu mắc tay chân miệng chị đã đưa đến một cơ sở khám tư nhân gần nhà và được bác sĩ kê đơn dùng một số loại thuốc, trong đó có Acyclovir, kèm theo một số thực phẩm chức năng như kẽm, vitamin tăng đề kháng...
Chia sẻ về vấn đề này, BS. Trương Hữu Khanh - nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, BV Nhi đồng 1 TPHCM nhận định, một số sơ sở y tế có thể lạm dụng kháng sinh, hoặc những xét nghiệm không cần thiết (như xét nghiệm chủng virus), bán thực phẩm chức năng đi kèm đơn thuốc... Điều này khiến phụ huynh tốn kém, không cần thiết.
Bác sĩ cho biết, trẻ chỉ dùng kháng sinh khi bị bội nhiễm ở miệng. Với trẻ mắc tay chân miệng từ độ 2A trở nên, BS. Trương Hữu Khanh khuyến nghị cha mẹ đưa trẻ khám ở các bệnh viện tuyến tỉnh trở lên để được thăm khám và điều trị, theo dõi.
Ông khuyến cáo phụ huynh không nên vì quá lo lắng mà đưa con thăm khám ở nhiều nơi mà có thể đi theo tuyến huyện, tỉnh tùy theo mức độ. Tùy theo mức độ của trẻ, các bác sĩ sẽ có hướng dẫn cụ thể.
Tuy nhiên, trên thực tế phần lớn trẻ mắc bệnh ở mức độ nhẹ, có thể tự chăm sóc trẻ ở nhà và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ. Với những trẻ này, chỉ cần chăm sóc đúng cách trẻ sẽ khỏi bệnh sau 7-10 ngày.
Chăm sóc cho trẻ mắc tay chân miệng tại nhà thế nào?
Với những trẻ mắc tay chân miệng nhẹ, sốt dưới 38,5°C, loét miệng, hồng ban mụn nước lòng bàn tay chân, tỉnh táo, chơi bình thường được bác sĩ cho điều trị ngoại trú. Phụ huynh cần cho trẻ uống thuốc theo toa bác sĩ, cần thực hiện cách ly theo đường tiếp xúc, hạn chế cho trẻ tiếp xúc để tránh lây nhiễm cho trẻ khác.
Vệ sinh tay trước và sau mỗi lần chăm sóc trẻ, vệ sinh miệng và bôi thuốc vùng miệng cho trẻ theo chỉ định của bác sĩ (thường vệ sinh trước khi cho trẻ ăn 30 phút).
Dinh dưỡng đầy đủ tùy theo độ tuổi, ăn thức ăn lỏng, nguội, dễ tiêu, tránh thức ăn chua, cay, mặn… Trẻ thường bị đau miệng, phụ huynh cần chia nhỏ bữa ăn.
Mặc quần áo vải mềm, rộng rãi, thấm hút mồ hôi. Thay quần áo và tắm rửa hằng ngày cho trẻ bằng nước ấm.
Theo dõi tình trạng của trẻ, phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo, dấu hiệu nặng để xử trí kịp thời.
Khi trẻ có biểu hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo nặng sau, phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay, bất kể trong đêm: sốt cao, thở bất thường, quấy khóc liên tục, khó ngủ hoặc ngủ li bì hoặc ngủ gà, giật mình, hốt hoảng, chới với, ngồi không vững hoặc đi loạng choạng, run tay, chân hoặc co giật, vả mồ hôi, nôn ói nhiều, bỏ ăn, bỏ bú, da nổi bông, vân tím hoặc xanh tái
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, hiện tình hình dịch bệnh tay chân miệng ở TP.HCM vẫn tiếp tục tăng, chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Các quận huyện có số ca mắc trên 100.000 dân cao, gồm: quận Bình Tân, huyện Bình Chánh và quận Tân Phú.
Một trong những nguyên nhân chính khiến tay chân miệng năm nay đến sớm và các ca chuyển nặng hơn là do sự xuất hiện của chủng virus EV71. EV71 là tác nhân gây ra các cơn dịch lớn vào các năm 2011 và năm 2018.
Tuy nhiên, tin mừng là Sở Y tế hiện TPHCM đã tiếp nhận số thuốc lớn để điều trị các ca mắc tay chân miệng nặng, nên đã giải quyết được bài toán khan hiếm thuốc.
Dù vậy, Sở Y tế khuyến cáo nên tăng cường các giải pháp phòng dịch, vì theo dự báo, số ca mắc tay chân miệng và ca nặng sẽ còn tiếp tục tăng trong thời gian tới và có thể kéo dài thêm 3 – 4 tháng nữa mới có thể lắng xuống. Đặc biệt, thời gian học sinh quay lại trường sẽ trùng với đỉnh dịch thứ 2 của bệnh tay chân miệng nên cần tăng cường kiểm soát, phòng tránh dịch lây lan (Theo báo suckhoedoisong.vn).
Đau nhiều vùng hạ vị, bé gái 12 tuổi phát hiện có vách ngăn che kín âm đạo
Với sự hỗ trợ chuyên môn của BV Phụ Sản Hải Phòng, các bác sĩ tại BV Sản Nhi tỉnh Lào Cai đã phẫu thuật thành công cho ca bệnh bế kinh do có vách ngăn hoàn toàn âm đạo.
Mới đây, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Lào Cai tiếp nhận trường hợp bệnh nhân là nữ, 12 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau tức nhiều vùng hạ vị, có lúc đau quặn từng cơn.
Qua thăm khám và thực hiện siêu âm, chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ tại Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai thấy có khối dịch trong âm đạo, vách ngăn hoàn toàn âm đạo. Bệnh viện đã tiến hành hội chẩn với PGS.TS.BS Vũ Văn Tâm, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng.
Kết quả hội chẩn, bệnh nhân bế kinh do vách ngăn hoàn toàn âm đạo và chỉ định phẫu thuật mổ mở vách ngăn và tạo hình âm đạo.
Với hỗ trợ chuyên môn qua Telehealth trực tiếp từ Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng, PGS.TS.BS Vũ Văn Tâm, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Lào Cai là BSCKII Hoàng Thị Nguyệt – đã thực hiện ca phẫu thuật. Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhân ổn định và tiếp tục được theo dõi điều trị.
Các chuyên gia Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Lào Cai khuyến cáo, khám sức khỏe tổng quát đặc biệt là sức khỏe sinh sản rất quan trọng ở mọi lứa tuổi. Nếu có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, cha mẹ cần đưa con đến các bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Được biết, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng và Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai đã ký hợp tác hỗ trợ chuyên môn, đào tạo nhân lực. Đây là nỗ lực đào tạo chuyên môn, nâng cao năng lực cho tuyến dưới. Người bệnh không phải chuyển lên tuyến trên điều trị (Theo báo suckhoedoisong.vn).
Nam thanh niên bị nhiễm sán lá phổi vì ăn gỏi cua sống
Trước khi nhập viện điều trị nhiễm sán khoảng 1 tháng, bệnh nhân lên chơi nhà bạn ở Lai Châu và có ăn món gỏi cua sống.
Ngày 31.7.2023, Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một bệnh nhân nam (31 tuổi, người dân tộc Thái ở Điện Biên) nhập viện trong tình trạng tràn dịch/tràn khí màng phổi.
Sau khi làm các xét nghiệm cho thấy, bệnh nhân dương tính với loại Paragonimus (sán lá phổi).
Qua khai thác tiền sử bệnh nhân, trước đó khoảng 1 tháng, bệnh nhân lên chơi nhà bạn ở Lai Châu và có ăn món gỏi cua sống. Sau vài tuần, bệnh nhân có dấu hiệu mệt mỏi, sút cân, buồn nôn, khi hoạt động gắng sức cảm thấy bị khó thở, đuối sức và ho.
Bệnh nhân có đi khám nhưng không tìm ra bệnh. Khi được chuyển đến Trung tâm Bệnh Nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai, với kinh nghiệm nghề nghiệp, các bác sĩ đã cho chỉ định tìm sán và kết quả đúng như dự đoán, bệnh nhân dương tính với loại Paragonimus (sán lá phổi).
Bệnh nhân đã được điều trị bằng thuốc tẩy sán và chỉ sau vài ngày nằm viện, bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo PGS.TS Đỗ Duy Cường - Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, sán lá phổi là bệnh do ký sinh trùng Paragonimus westermani gây ra có thể gặp ở mọi lứa tuổi, hay gặp ở một số tỉnh miền núi phía Bắc như Điện Biên, Lai Châu, Sơn La... là những địa phương có tập quán ăn món tôm, cua sống (ăn gỏi hoặc nướng chưa chín).
Ấu trùng sán lá phổi sau khi vào cơ thể người theo đường ăn uống sẽ xâm nhập qua thành ruột non, vào khoang bụng, sau đó xuyên qua cơ hoành đi lên phổi và tồn tại ở nhu mô phổi.
Sán lá phổi trưởng thành sẽ đẻ trứng và trứng theo đờm ra ngoài hoặc người nuốt đờm trứng sẽ xuống đường tiêu hóa để ra ngoài theo phân.
Trứng rơi xuống nước, sau đó trứng nở thành ấu trùng lông, ấu trùng sẽ xâm nhập vào ốc rồi ký sinh ở cua và tôm. Một thời gian sau, bệnh nhân sẽ bị đau ngực, ho kéo dài, ho ra cả đờm lẫn máu, sút cân và dẫn đến suy kiệt, thậm chí tử vong.
BS Cường nhấn mạnh, vì ho ra máu, ho tức ngực nên rất nhiều chẩn đoán nhầm sang các loại bệnh khác như lao, viêm phổi, hay u phổi.
BS Cường khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người dân ở vùng núi, nên ăn chín uống sôi, không ăn đồ sống, nhất là gỏi tôm, gỏi cua… tránh bị nhiễm sán.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở, ho, đau ngực cũng cần làm thêm các chỉ định tìm sán, để tránh nhầm lẫn sang với các bệnh phổi khác (Theo báo Laodong.vn).
Nhiều năm gần đây, công nghiệp văn hóa đang dần được nhìn nhận như một lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn cho nền kinh tế và lan tỏa hình ảnh quốc gia.
Từ thực tiễn quản lý và hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, NSND Vương Duy Biên - nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về cơ hội, thách thức và những điều kiện để công nghiệp văn hóa phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.
NSND Vương Duy Biên - nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Nguồn thu lớn cho kinh tế
- Trong bối cảnh nền kinh tế đang tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới, nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn đã chọn công nghiệp văn hóa như một hướng đi dài hạn. Theo ông, điều gì khiến lĩnh vực này trở thành lựa chọn chiến lược của doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay?
NSND Vương Duy Biên: Tôi cho rằng, nhiều doanh nghiệp đã nhìn thấy rõ thế mạnh rất lớn của văn hóa. Khi được phát triển theo hướng công nghiệp văn hóa lĩnh vực này có thể mang lại giá trị kinh tế rất đáng kể.
Chẳng hạn, có những dự án đầu tư quy mô lớn như chương trình "Ký ức Hội An" hay "Tinh hoa Bắc Bộ". Ở Phú Quốc cũng có những chương trình biểu diễn nghệ thuật được đầu tư với nguồn kinh phí rất lớn. Những khoản đầu tư này không hề nhỏ nhưng các doanh nghiệp nhìn thấy rõ lợi ích lâu dài.
Khi có một chương trình văn hóa hấp dẫn, đây không đơn thuần là một hoạt động biểu diễn. Một sản phẩm văn hóa đặc sắc có thể thu hút du khách đến với cả khu du lịch. Và khi du khách đến bên cạnh xem chương trình đó họ còn sử dụng rất nhiều dịch vụ khác như lưu trú, ăn uống, mua sắm, đi lại. Tất cả những dịch vụ đi kèm ấy tạo ra nguồn thu rất lớn. Đó chính là lợi thế đặc biệt của văn hóa.
Nếu nhìn ra thế giới sẽ thấy điều này rất rõ. Ví dụ như điện ảnh Hàn Quốc, một bộ phim khi được xuất khẩu ra nước ngoài đã mang lại doanh thu từ điện ảnh còn kéo theo rất nhiều ngành khác như thời trang, mỹ phẩm, du lịch.
Vì vậy, nếu nhìn ở góc độ chiến lược, đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho riêng lĩnh vực văn hóa. Văn hóa có thể đi trước, mở đường và kéo theo sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp khác. Chính điều đó tạo nên lợi thế rất lớn của công nghiệp văn hóa.
Cơ chế đột phá
- Thưa ông, việc mở rộng đầu tư vào công nghiệp văn hóa đòi hỏi những điều chỉnh gì về thể chế, cơ chế ưu đãi và khung pháp lý để bảo đảm vừa khuyến khích doanh nghiệp tham gia, vừa định hướng phát triển bền vững cho ngành?
NSND Vương Duy Biên: Tôi lấy ví dụ về lĩnh vực công nghiệp văn hóa của Việt Nam hiện nay, Chính phủ đã xác định danh mục gồm 10 lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên nguồn lực của chúng ta không thể dàn trải cho tất cả các lĩnh vực cùng lúc. Điều quan trọng là phải lựa chọn những lĩnh vực có lợi thế để ưu tiên đầu tư, tạo ra thành công trước. Khi một lĩnh vực thành công sẽ truyền cảm hứng, mở đường cho những lĩnh vực khác phát triển.
Chẳng hạn trong lĩnh vực thời trang, nếu chúng ta xây dựng được một xu hướng thời trang Việt Nam dựa trên nền tảng truyền thống, rồi phát triển thành các sản phẩm có thể ứng dụng rộng rãi trên thị trường may mặc thế giới thì đó sẽ là một bước tiến rất lớn. Nếu sản phẩm có mẫu mã đẹp, thiết kế hấp dẫn, giá cả hợp lý và xuất hiện đúng thị trường thì hoàn toàn có thể tạo ra dấu ấn.
Chúng ta có thể nghĩ đến việc xây dựng những sản phẩm mang dấu ấn Việt Nam có khả năng lan tỏa toàn cầu. Từ chiếc mũ, đôi giày, đôi dép, chiếc túi hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, may mặc… những lĩnh vực này là thế mạnh của người Việt. Vấn đề là chúng ta có dám nghĩ đến việc tạo ra những sản phẩm mà sau này cả thế giới có thể sử dụng hay không.
Thực tế cho thấy, hàng Việt Nam ngày càng chiếm được niềm tin của người tiêu dùng. Nhiều sản phẩm đã có chất lượng tốt, thậm chí cạnh tranh được với hàng hóa từ một số quốc gia khác. Tuy nhiên, để đạt được bước phát triển mạnh mẽ hơn thì cần có chiến lược đầu tư rõ ràng và sự tham gia mạnh mẽ của Nhà nước.
Ở nhiều quốc gia như Hàn Quốc, khi những doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa có ý tưởng tốt, Nhà nước sẵn sàng hỗ trợ đầu tư. Trong khi đó, ở Việt Nam cơ chế pháp lý hiện nay chủ yếu cho phép đầu tư vào khu vực công doanh nghiệp nhà nước. Khi đề xuất hỗ trợ cho khu vực tư nhân đôi khi lại nảy sinh những lo ngại không cần thiết. Trong bối cảnh xã hội ngày càng minh bạch, điều quan trọng là nếu một ý tưởng mang lại lợi ích cho đất nước thì cần có cơ chế để Nhà nước đồng hành hỗ trợ.
Điện ảnh là một ví dụ khác, chúng ta có dám đặt mục tiêu làm ra một bộ phim có thể tham gia tranh giải Oscar hay không? Nếu có mục tiêu đó thì phải có chiến lược đầu tư tương xứng. Nhà nước cần có chính sách phù hợp, đồng thời phải có cơ chế thu hút và sử dụng nhân tài, tạo điều kiện để những người làm nghề sẵn sàng dốc sức sáng tạo.
Trước đây từng có trường hợp Nhà nước đầu tư cho một hãng phim tư nhân sản xuất bộ phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh”. Đây là lần hiếm hoi ngân sách nhà nước đầu tư cho một hãng phim tư nhân và kết quả đạt được rất thành công. Tuy nhiên sau đó doanh nghiệp không tiếp tục tham gia vì các thủ tục hành chính quá phức tạp. Việc thanh quyết toán kéo dài nhiều năm khiến họ gặp nhiều khó khăn.
Với những thủ tục như vậy rất khó để thực hiện những dự án lớn trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Ngoài ra, tư duy đầu tư cũng cần thay đổi. Ở Hàn Quốc khi đầu tư 100 tỷ đồng làm một bộ phim, họ sẵn sàng dành một khoản ngân sách tương đương hoặc ít nhất một phần đáng kể để làm truyền thông, quảng bá. Nhờ vậy bộ phim có thể tiếp cận công chúng và thị trường quốc tế.
Trong khi đó ở Việt Nam nếu đầu tư 100 tỷ đồng sản xuất phim thì kinh phí truyền thông đôi khi chỉ ở mức rất nhỏ. Với cách làm như vậy rất khó để sản phẩm văn hóa lan tỏa rộng rãi.
Vì vậy, điều quan trọng trước hết là phải cải cách thể chế và thủ tục hành chính. Cần thay đổi cách thức đầu tư, đặt hàng và định giá các tác phẩm văn hóa. Trước đây, một bộ phim 10 tỷ, 20 tỷ đã được coi là lớn. Trong khi đó nhiều doanh nghiệp tư nhân sẵn sàng đầu tư 50 tỷ, thậm chí 100 tỷ cho một dự án điện ảnh.
Nếu các thủ tục vẫn rườm rà và cách quản lý ngân sách vẫn theo tư duy cũ thì rất khó tạo ra những bước đột phá trong phát triển công nghiệp văn hóa.
NSND Vương Duy Biên trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Công Thương. Ảnh: Thái Mạnh
Thúc đẩy công nghiệp văn hóa trở thành trụ cột kinh tế mới
- Khi các tập đoàn lớn tham gia sâu vào công nghiệp văn hóa, liệu điều đó có gây sức ép đối với các doanh nghiệp nhỏ đang hoạt động trong lĩnh vực này, thưa ông?
NSND Vương Duy Biên: Ở đây vừa có sức ép vừa có cơ hội. Những doanh nghiệp có tiềm lực mạnh họ có thể đầu tư những dự án lớn, triển khai nhiều việc cùng lúc. Ngược lại, những đơn vị nhỏ hơn buộc phải tính toán rất kỹ, lựa chọn xem nên làm gì, quy mô ra sao và đi theo hướng nào cho phù hợp.
Tuy nhiên, trong khó khăn nhiều khi lại xuất hiện những ý tưởng sáng tạo. Điều quyết định nhiều khi nằm ở ý tưởng chứ không hoàn toàn nằm ở quy mô vốn đầu tư. Vì vậy, đây vừa là thách thức đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng là cơ hội để họ khẳng định mình. Nhiều start-up hiện nay bắt đầu từ quy mô rất nhỏ nhưng nhờ lựa chọn đúng hướng đi và có ý tưởng tốt họ vẫn có thể trưởng thành và phát triển mạnh mẽ.
Các doanh nghiệp nhỏ có thể không đi trên những con đường lớn mà các tập đoàn lớn đang cạnh tranh. Họ có thể tìm những con đường nhỏ hơn, những ngách thị trường riêng, từ đó tránh sự cạnh tranh trực diện và tạo ra cơ hội cho mình. Một nền kinh tế thị trường phải chấp nhận sự cạnh tranh như vậy và mỗi doanh nghiệp phải tự vươn lên bằng năng lực của mình.
Trong lĩnh vực điện ảnh cũng có thể thấy rất rõ điều này. Một bộ phim được đầu tư rất nhiều tiền chưa chắc đã đạt doanh thu cao hơn một bộ phim có kinh phí thấp hơn. Điều quan trọng là chất lượng của tác phẩm.
Một bộ phim hay cần hội tụ nhiều yếu tố như kịch bản tốt, đạo diễn giỏi, dàn diễn viên phù hợp và một ê-kíp sáng tạo chuyên nghiệp. Những yếu tố này không phải lúc nào cũng phụ thuộc vào quy mô vốn đầu tư.
Vì vậy, chất lượng của sản phẩm văn hóa nhiều khi không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp lớn hay nhỏ, mạnh hay yếu. Điều quan trọng nằm ở tư duy, ở trí tuệ và ở sự lựa chọn đúng đắn của những người làm nghề.
- Với những định hướng của Đảng Nhà nước cũng như sự chủ động tham gia của các doanh nghiệp, các chủ thể sáng tạo, chúng ta có thể tin tưởng công nghiệp văn hóa có thể trở thành một trong những động lực chính cho tăng trưởng kinh tế, thưa ông?
NSND Vương Duy Biên: Tôi rất tin tưởng vào triển vọng phát triển của công nghiệp văn hóa Việt Nam. Ý chí và quyết tâm của Đảng và Nhà nước đã được thể hiện rõ trong các văn kiện của Đại hội cũng như trong nhiều nghị quyết ban hành thời gian gần đây.
Bên cạnh đó, tiềm lực của đất nước hiện nay cũng đã mạnh hơn trước, trình độ dân trí được nâng cao, khả năng tiếp cận thông tin ngày càng rộng mở. Chúng ta có điều kiện học hỏi kinh nghiệm phát triển công nghiệp văn hóa của nhiều quốc gia, đồng thời có thể ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào sáng tạo và sản xuất các sản phẩm văn hóa... Những yếu tố đó tạo ra nền tảng quan trọng để Việt Nam thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, điều cần quan tâm hiện nay là làm sao để các nghị quyết và định hướng lớn thực sự đi vào cuộc sống. Muốn vậy phải có những chính sách cụ thể, phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện để lĩnh vực văn hóa phát triển thuận lợi, tránh bị vướng mắc bởi các thủ tục hành chính hoặc những cơ chế đã không còn phù hợp.
Chúng ta cần mở đường cho văn hóa bằng tư duy quản lý mới, bằng chính sách mới và bằng nguồn lực đầu tư tương xứng. Khi những điều kiện đó được đáp ứng, cùng với vị thế quốc tế ngày càng rộng mở của Việt Nam hiện nay, tôi tin rằng chúng ta hoàn toàn có thể bước vào một giai đoạn phát triển mới của văn hóa Việt Nam nói chung và công nghiệp văn hóa nói riêng.
- Xin cảm ơn ông!
Việt Nam đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030, 9% vào năm 2045, đồng thời chi tối thiểu 2% tổng ngân sách nhà nước cho phát triển văn hóa theo Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Nguyên Thảo (thực hiện
