Phát triển công nghiệp văn hóa phía Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp
1. Chuyên mục Khởi hành Chào buổi sáng VTV1: Đường dây nóng xử lý vi phạm giao thông; Định danh biển số nâng cao hiệu quả quản lý; Định danh biển số nâng cao hiệu quả phạt nguội; Mất an toàn ngược chiều cao tốc.
2. Tin, bài về tình hình TTATGT
Báo Công an nhân dân có tin: Cảnh sát giao thông huy động xe tải giúp dân vượt QL2 bị ngập sâu. Mưa lớn kéo dài những ngày qua tại Tuyên Quang khiến mực nước tại nhiều khu vực, tuyến đường dâng cao. Như tại Km172+450 đến Km172+600 QL2 (Thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên, Tuyên Quang) đến 3h sáng ngày 9/8 đã bị ngập sâu gây ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân, ô tô xe máy gần như không thể di chuyển, giao thông ùn tắc cục bộ tại điểm ngập. Trước tình hình trên, Phòng CSGT tỉnh Tuyên Quang đã điều động lực lượng triển khai xuống địa bàn phối hợp với Công an huyện Hàm Yên tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông và hỗ trợ người dân di chuyển qua điểm ngập an toàn. Trong quá trình điều tiết giao thông, nhiều cán bộ CSGT đã trực tiếp hỗ trợ, giúp đỡ người dân và phương tiện tham gia giao thông đi qua các điểm ngập úng. Xe chuyên dụng được huy động để đưa người dân và hàng hóa qua vùng ngập nước. Diễn biến mưa còn phức tạp, lực lượng CSGT tiếp tục ứng trực tại những điểm ngập úng, giúp đỡ người dân di chuyển qua những đoạn đường gặp khó khăn. Cũng theo Phòng CSGT tỉnh Tuyên Quang, hiện các phương tiện đã được lực lượng chức năng phân luồng từ xa tránh đi qua điểm ngập. Cụ thể, các phương tiện được phân luồng từ Km31, Km34 đi vòng tránh vào đường Tỉnh lộ, đường liên huyện, liên xã.
Báo An ninh Thủ đô có tin: Cần sớm mở rộng cao tốc Nội Bài- Lào Cai, đoạn Yên Bái- Lào Cai lên 4 làn xe. Liên quan đến kiến nghị sớm triển khai thực hiện dự án đầu tư mở rộng đoạn cao tốc Yên Bái - Lào Cai từ hai làn xe lên bốn làn xe theo thiết kế ban đầu nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và phát huy hiệu quả kinh tế của toàn tuyến cao tốc, Bộ GTVT cho biết, tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai sau khi đưa vào khai thác sử dụng đã phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, xoá đói giảm nghèo; góp phần quan trọng thay đổi diện mạo của các địa phương có tuyến đường đi qua. Tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai có chiều dài 264km, đã được đưa vào khai thác năm 2014 với quy mô bốn làn xe đoạn Nội Bài - Yên Bái, hai làn xe đoạn Yên Bái - Lào Cai. Những tháng đầu năm 2023 ghi nhận việc tăng vọt số lượng xe lưu thông trên cao tốc Nội Bài- Lào Cai. Sau gần 10 năm khai thác, lưu lượng giao thông đã tăng cao nên việc đầu tư, nâng cấp đoạn Yên Bái - Lào Cai từ 2 làn xe lên thành 4 làn xe để đáp ứng nhu cầu vận tải và khai thác đồng bộ toàn tuyến là cần thiết.
Báo Vietnamnet có tin: Quốc lộ 4C sạt lở, công an và người dân tất bật xúc đất thông đường. Thông tin từ Phòng CSGT Công an tỉnh Hà Giang cho biết, do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ đêm 8/8/2023, tuyến đường Quốc lộ 4C (đoạn qua thôn Mã Pí Lèng, xã Pả Vi, huyện Mèo Vạc) xảy ra sạt lở nghiêm trọng. Cụ thể, tại địa điểm xảy ra sạt lở ở Km157+500 thuộc Quốc lộ 4C, một khối lượng đất lớn với chiều dài hơn 20m từ trên cao đổ xuống chắn ngang mặt đường. Sạt lở nghiêm trọng khiến các phương tiện không thể lưu thông, giao thông bị ách tắc. Nhận được tin báo, Phòng CSGT Công an tỉnh Hà Giang đã bố trí lực lượng phân luồng từ xa để giảm ùn tắc. Lực lượng Công an huyện Mèo Vạc nhanh chóng huy động cán bộ, chiến sĩ và người dân địa phương dùng cuốc, xẻng xúc đất để tạm thông đường. Đến hơn 10h ngày 9/8/2023, người đi bộ, xe máy đã tạm lưu thông trở lại. Lực lượng chức năng tiếp tục huy động nhân lực để dọn dẹp đất đã bị sạt lở.
Báo Gia lai có tin: Bố bị truy tố vì giao xe cho con chưa đủ tuổi điều khiển gây tai nạn chết người. Theo kết luận điều tra, vào khoảng 9h45’ ngày 28/3/2023, em H.Đ.N. (SN 2007) điều khiển xe máy BS 81AA-058.66 lưu thông theo hướng từ quốc lộ 19 đến xã Hneng (huyện Đak Đoa). Khi đến ngã tư đường Trần Hưng Đạo-Trần Phú (thuộc thôn 3, thị trấn Đak Đoa) va chạm với xe máy BS 81AA-184.88 do em L.N.H. (SN 2007điều khiển lưu thông cùng chiều phía trước. Hậu quả, em N tử vong tại bệnh viện. Nguyên nhân: H. điều khiển phương tiện chuyển hướng nhưng không giảm tốc độ, không ra tín hiệu xin rẽ, không quan sát trước khi chuyển hướng và chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông; em N. điều khiển phương tiện không giảm tốc độ khi đến đoạn đường giao nhau và không nhường đường theo quy định; không đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các xe khi tham gia giao thông. Qua điều tra, Công an huyện Đak Đoa xác định ông Lê Văn Thơm (bố của em H.) là người đã giao xe máy cho em H. điều khiển khi chưa đủ 16 tuổi, chưa được lái xe máy tham gia giao thông. Công an huyện Đak Đoa nhận định hành vi của L.N.H. có dấu hiệu phạm vào tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Tuy nhiên, do H. chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự nên không bị truy cứu. Ngày 9/8/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Đak Đoa đã hoàn tất kết luận điều tra và đề nghị Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp truy tố ông Lê Văn Thơm (SN1966, trú xã An Phú, TP. Pleiku) vì giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ.
Báo Đại đoàn kết có tin: Hà Nội: Công bố đường dây nóng tiếp nhận tin báo vi phạm giao thông. Công an TP Hà Nội vừa công bố đường dây nóng tiếp nhận thông tin về vi phạm TTATGT để kịp thời xử lý hành vi vi phạm. Theo đó, việc tiếp nhận thông tin, hình ảnh, video về các hành vi vi phạm thông qua page Zalo PHÒNG CẢNH SÁT GIAO THÔNG CATP HÀ NỘI hoặc đường dây nóng 0243.942.4451. Công an TP Hà Nội đề nghị các cơ quan, người dân nâng cao trách nhiệm trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông; có ý thức, trách nhiệm chấp hành pháp luật và chủ động phát hiện, cung cấp thông tin, tài liệu phản ánh các vi phạm trật tự an toàn giao thông là nguyên nhân gây hư hại hạ tầng giao thông, ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc, tai nạn để cơ quan chức năng kịp thời xử lý. Bên cạnh đó, Công an TP Hà Nội đề nghị người dân cung cấp những thông tin, hình ảnh vi phạm tập trung vào các hành vi xe khách chở quá số người quy định; xe ô tô tải chở quá khổ, quá tải, cơi nới thành thùng, chở vật liệu để rơi vãi; xe ô tô đi vào đường cấm, đi ngược chiều, đi vào làn khẩn cấp trên đường cao tốc,… Công an TP Hà Nội khẳng định, thông tin phản ánh của người dân về các vi phạm sẽ đảm bảo khách quan, chính xác; cơ quan chức năng sẽ tiếp nhận, xác minh, xử lý kịp thời, đúng hành vi và đảm bảo bí mật về danh tính người cung cấp thông tin.
3. Tình hình TNGT
Báo Pháp luật có tin: 2 vợ chồng thương vong sau cú tông trực diện với ô tô ở Long An. Tối ngày 8/8/2023, xe ô tô con biển số 52P-8340 do tài xế N.V.H (42 tuổi, xã Vĩnh Xương, huyện Tân Châu, An Giang) điều khiển, chạy trên Quốc lộ N2 hướng từ huyện Thạnh Hoá đi huyện Đức Hoà. Khi đến km44+300, thuộc địa bàn xã Long Thạnh, huyện Thủ Thừa, Long An thì tông trực diện với xe máy biển số 66H1-359.22 do anh N.V.B (30 tuổi, huyện Hồng Ngự, Đồng Tháp) điều khiển chở chị V.T.L (29 tuổi, vợ của anh B). Hậu quả, khiến anh B tử vong tại chỗ, chị L bị chấn thương nặng, 2 phương tiện hư hỏng. Nhận được tin báo, lực lượng chức năng huyện Thủ Thừa nhanh chóng có mặt tại hiện trường, điều tiết giao thông và điều tra nguyên nhân vụ tai nạn.
Báo An toàn giao thông có tin: Xe máy va chạm xe đầu kéo, một người tử vong. Khoảng 18h55 ngày 8/8/2023, trên tỉnh lộ 8 thuộc địa phận xã Cư Suê, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, xe đầu kéo BS 77C-099.15 kéo theo sơ-mi rơ-moóc BS 77R-013.32 do tài xế Nguyễn Văn Việt (30 tuổi, ngụ huyện Tây Hoà, tỉnh Phú Yên) điều khiển va chạm với xe máy BS 47M1-229.00 (chưa rõ người điều khiển) trên xe có hai người gồm: Y.G.Ê (16 tuổi, ngụ buôn Sút M’grư) và Y.K.Ê (17 tuổi, ngụ buôn Sút Hluôt) đi từ đường nhánh buôn Sút M’grư đi qua đường về hướng buôn Sút M’Đưng. Cú va chạm mạnh khiến Y.G.Ê tử vong tại chỗ, Y.K.Ê bị thương được đưa đi bệnh viện cấp cứu. Tại hiện trường, hai phương tiện bị hư hỏng. Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.
Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, Chi nhánh Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam tại TP.HCM (VCIDA-HCMC), Chi nhánh Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Văn học Nghệ thuật Việt Nam tại TP.HCM (VIFOLAC-HCMC) và các đối tác cùng phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển công nghiệp văn hóa phía Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp”.
Hội thảo do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam, Viện Phát triển Kinh tế TP.HCM và Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Văn học Nghệ thuật Việt Nam (VIFOLAC) phối hợp tổ chức. Sự kiện không chỉ nhìn nhận công nghiệp văn hóa (CNVH) dưới góc độ nghệ thuật, mà còn đặt văn hóa trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế, đầu tư, công nghệ và thị trường.
 |
| NSND Vương Duy Biên, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển CNVH Việt Nam phát biểu tại hội thảo |
 |
| TS. Phạm Trí Thành (ĐH Sân khấu Điện ảnh Hà Nội) |
Phát biểu tại hội thảo, các đại biểu thống nhất nhận định: TP.HCM đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của khu vực Đông Nam Á, nhờ lợi thế lịch sử hơn 300 năm hình thành và phát triển, cùng sức sống của một đô thị trẻ, năng động và hội nhập. Ở góc độ định hướng chiến lược, TS. Phạm Trí Thành ( ĐH Sân khấu Điện ảnh Hà Nội)nhấn mạnh phát triển CNVH cần gắn chặt với bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể, coi đây là nền tảng bản sắc không thể thay thế trong quá trình hội nhập và hiện đại hóa. Trong khi đó, ThS. Lê Song Tùng đặt vấn đề tái định hình TP.HCM từ trung tâm kinh tế trở thành “Thủ đô sáng tạo công nghiệp văn hóa của Đông Nam Á”, với tầm nhìn dài hạn và tư duy phát triển mang tính hệ sinh thái.
 |
| ThS. Lê Song Tùng |
Tuy nhiên, thách thức lớn được đặt ra là làm thế nào để văn hóa không chỉ “nằm yên trong bảo tàng”, mà thực sự trở thành nguồn lực kinh tế, tạo ra giá trị gia tăng, việc làm và sức cạnh tranh mềm cho Thành phố. CNVH vì vậy cần được tiếp cận như một hệ sinh thái đồng bộ, bao gồm điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, quảng cáo - truyền thông, du lịch văn hóa và nội dung số.
Nhìn thẳng vào những “điểm nghẽn” của CNVH phía Nam
Nhiều tham luận và ý kiến thảo luận tại hội thảo đã thẳng thắn chỉ ra các rào cản mang tính hệ thống:
Thứ nhất, cơ chế - chính sách và đầu tư.
Việc định danh doanh nghiệp văn hóa, chính sách thuế, tiếp cận vốn ưu đãi và bảo hộ sở hữu trí tuệ vẫn còn nhiều bất cập. Đầu tư cho văn hóa là đầu tư dài hạn, rủi ro cao nhưng bền vững, đòi hỏi cơ chế đặc thù và sự đồng hành của Nhà nước.
Thứ hai, hạ tầng và không gian sáng tạo.
TP.HCM vẫn thiếu các tổ hợp sáng tạo đa chức năng, nơi kết nối nghệ thuật – công nghệ – kinh tế. Việc chuyển đổi các nhà máy cũ, không gian di sản thành không gian văn hóa sáng tạo còn manh mún, thiếu quy hoạch tổng thể.
Thứ ba, nguồn nhân lực chất lượng cao.
Sự lệch pha giữa đào tạo và thực tiễn được nhiều đại biểu nhấn mạnh. CNVH cần những “nghệ sĩ hiểu kinh tế” và “nhà quản lý thấu hiểu văn hóa”, trong khi đội ngũ có khả năng đưa sản phẩm văn hóa Việt Nam ra thị trường quốc tế hiện vẫn còn hạn chế.
Công nghệ và truyền thông - chìa khóa bứt phá trong kỷ nguyên BANI
 |
| ThS. Hoàng Thị Thanh Hằng, Phó Viện trưởng Viện Phát triển KHCN & GD, Chủ tịch Công ty Truyền thông Tạp kỹ TRIHD ASIA |
Một điểm nhấn quan trọng của hội thảo là vai trò của công nghệ, chuyển đổi số và truyền thông hiện đại trong phát triển CNVH.
Phát biểu tham luận tại hội thảo, ThS. Hoàng Thị Thanh Hằng, Phó Viện trưởng Viện Phát triển KHCN & GD, Chủ tịch Công ty Truyền thông Tạp kỹ TRIHD ASIA cho rằng: thế giới đang dịch chuyển từ bối cảnh VUCA sang BANI (Mong manh - Lo âu - Phi tuyến - Khó nắm bắt), đòi hỏi CNVH phải thay đổi tư duy truyền thông. Theo đó, truyền thông không còn là hoạt động phụ trợ mà trở thành đòn bẩy chiến lược, giúp văn hóa chạm tới công chúng. Các giải pháp Multimedia, truyền thông đa nền tảng và kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ đương đại cần được coi là chìa khóa để đưa sản phẩm CNVH đến gần hơn với công chúng và tạo ra giá trị kinh tế thực chất, hình thành thị trường và thu hút đầu tư.
 |
Từ góc nhìn báo chí và kinh nghiệm quốc tế, ông Lê Quang Đức, Thư ký toà soạn ZNews nhấn mạnh vai trò của kể chuyện văn hóa (storytelling) trong việc giúp CNVH không chỉ tồn tại ở cấp độ học thuật, mà thực sự chạm tới cảm xúc và thị hiếu của xã hội đương đại.
Nhiều tham luận cũng nhấn mạnh vai trò của:
• Số hóa di sản, ứng dụng AR/VR trong bảo tàng và du lịch văn hóa;
• Nội dung số và công nghiệp trò chơi, lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng chưa được khai thác đầy đủ bản sắc văn hóa Việt;
• Kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ nghe nhìn hiện đại, phù hợp với thị hiếu của khán giả trẻ.
Liên kết - nhân lực - quỹ đầu tư: những gợi mở cho hành động
 |
| ThS. Vũ Thị Thu Hương, Viện phát triển TP.HCM |
Hội thảo ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết từ các nhà quản lý, chuyên gia giáo dục, doanh nghiệp và nghệ sĩ. Về thể chế và nguồn lực, ThS. Vũ Thị Thu Hương, Viện phát triển TP.HCM phân tích vai trò then chốt của cơ chế hợp tác công – tư trong đầu tư CNVH, cho rằng sự đồng hành giữa Nhà nước và khu vực tư nhân là điều kiện tiên quyết để hình thành thị trường văn hóa bền vững. Từ thực tiễn ngành điện ảnh – nghệ thuật biểu diễn, TS. Phạm Huy Quang - Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP.HCM cho rằng bài toán nhân lực, đào tạo lý luận và phê bình chuyên nghiệp vẫn là “nút thắt” lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và niềm tin của công chúng.
 |
| TS. Phạm Huy Quang - Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP.HCM |
Các đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của:
• Liên kết vùng, trong đó TP.HCM đóng vai trò trung tâm sáng tạo và phân phối, các địa phương lân cận là vùng nguyên liệu và không gian trải nghiệm;
• Phát triển nguồn nhân lực bài bản, có nền tảng lý luận, kỹ năng thực hành và tư duy quốc tế;
• Hình thành các quỹ xúc tiến và đầu tư CNVH theo mô hình đối tác công - tư (PPP), trong đó Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp và giới sáng tạo là lực lượng dẫn dắt.
Đại diện Quỹ VIFOLAC cũng đưa ra những ý kiến sắc sảo về việc hỗ trợ các tài năng trẻ. Để một ý tưởng sáng tạo biến thành một sản phẩm thương mại, nghệ sĩ cần sự bảo trợ tài chính ở giai đoạn khởi nghiệp. Hội thảo thống nhất rằng cần có những cơ chế đặc thù, giúp các dự án văn hóa nghệ thuật tiếp cận được vốn vay và sự đầu tư từ các tập đoàn kinh tế lớn.
Hướng tới tầm nhìn chung cho CNVH TP.HCM
 |
|
Hội thảo khép lại với sự thống nhất cao về định hướng phát triển CNVH TP.HCM dựa trên ba trụ cột chiến lược: Thể chế - Công nghệ - Cộng đồng |
Các ý kiến, tham luận và thảo luận tại hội thảo được kỳ vọng sẽ trở thành cơ sở quan trọng để Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam tại TP.HCM tiếp tục kiến nghị chính sách, đồng thời triển khai các hoạt động kết nối, xúc tiến và truyền thông CNVH trong thời gian tới.
 |
 |
Với quyết tâm chính trị, sự đồng hành của giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp sáng tạo, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, các ngành CNVH sẽ đóng góp 5–7% GDP của Thành phố, từng bước đưa văn hóa trở thành sức mạnh mềm quan trọng, góp phần nâng tầm thương hiệu Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Các ý kiến tại hội thảo cho thấy sự thống nhất cao về nhu cầu đổi mới tư duy phát triển CNVH, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, hiệp hội làm cầu nối và doanh nghiệp sáng tạo là lực lượng triển khai, đặc biệt trong lĩnh vực truyền thông và công nghệ văn hóa.
TH
